Cofeb John Fielding, Llantarnam

Cofeb John Fielding, Llantarnam

description

Ar Ionawr 26ain 2008 cafodd Cofeb John Fielding gan Teucer Wilson ei dadorchuddio fel rhan o orymdaith blynyddol John Fielding. Cafodd y gofeb ei dadorchuddio gan Yr Anrhydeddus Faer gyda araith hefyd gan AS Torfaen, Paul Murphy.

Fe wobrwywyd John Fielding gyda Chroes Fictoria am ei weithrediadau yn amddiffyn Rorke’s Drift yn ystod y rhyfel Eingl-Zulu ym 1879. Roedd John Fielding, adnabyddwyd hefyd fel John Williams, yn 21 oed pan fentrodd ei fywyd i achub wyth o filwyr clwyfedig oedd wedi eu dal mewn ysbyty. Tŷ Fielding arferai fod ar y safle ac mae bedd John Fielding ym Mynwent Eglwys St Mihangel, Llantarnam sydd gyferbyn a’r datblygiad tai newydd.

Un llechfaen fawr yw’r cerflun, wedi ei chaboli, ei naddu a’i lythrennu. Roedd yr artist am i’r gwaith, yn ogystal â chofio John Fielding, i weithredu fel teyrnged i ddewrder pawb sydd ynghlwm mewn brwydrau o’r fath. Mae’r gwaith yn barchus tuag at ddewrder a gwroldeb milwyr, ond mae iddo hefyd naws dyrchafol a barddonol. Mae’n waith telynegol sy’n awgrymol o frwydrau mewn termau cyffredinol, yn hytrach na chofnodi ffeithiau unrhyw frwydr arbennig

Mae’r geiriau o emyn Gymreig y Corn Hirlas:
Fill high the blue Hirlas!
That shines like a wave,
When sunbeams are bright,
On the spray of the sea,
And bear thou the rich
Foaming mead to the brave
The Dragons of Battle,
The sons of the Free!

Corn yfed oedd y Corn Hirlas. Roedd yn un hir, glas gyda yml o arian. Pan nad oedd yn cael ei lenwi gyda’r cwrw Cymreig gorau byddai hefyd yn cael ei ddefnyddio fel larwm i seinio rhybudd ar faes y gâd. Mae ysgythriad cerfwedd o gorn uwchben y geiriau.

Ar gefn y lechfaen mae llew wedi ei gerfio, sy’n symbol ar y Groes Fictoria ei hun. Mae’r geiriau ‘Yr hwn sy’n ddewr, sy’n rhydd’ wedi eu cerfio hefyd, ‘he who is brave, is free.’

Comisynwyd y gwaith celf gan Gyngor Bwrdeisdref Sirol Torfaen a gwnaed yn bosib trwy nawdd gan Redrow Homes.

Sylw yn y cyfryngau:
Mae’r gwaith a’r dadorchurddiad yn cael sylw ar
http://news.bbc.co.uk/1/hi/wales/south_east/7028604.stm