Strategaeth Gelf Gyhoeddus Llwynypia

Strategaeth Gelf Gyhoeddus Llwynypia

description

Cafodd y strategaeth gelf gyhoeddus hon ei chomisiynu gan Ymddiriedolaeth Adeilad Powerhouse y Rhondda fel rhan o brosiect adfer ehangach sy’n anelu at ddiogelu cyfansoddiad yr adeilad, creu tu mewn newydd iddo a sicrhau dyfodol yr adeilad drwy wneud defnydd ohono mewn ffyrdd cynaladwy.

Drwy ymweliadau â’r safle, ymchwil ac ymgynghori gyda’r penseiri, ymddiridolwyr a’r hapddalwyr eraill, fe ddatblygon ni’r strategaeth sy’n disgrifio nifer o ffyrdd lle mae artist yn gallu cyfrannu i’r Powerhouse i wella ei olwg ac i ychwanegu manylion crefftus i’r hyn yn gragen nodedig. Y nôd yn y pen draw ydi i’r gweithiau celf ddod yn rhan weithredol o’r adeilad ac ychwanegu at fwyniant yr ymwelwyr yn ogystal â’u hymwybyddiaeth o’r Powerhouse a’i hanes.

Roedd y Powerhouse yn gyrru pwmpiau Pwll Glo Morgannwg oedd, ar un adeg, y pwll mwyaf o ran maint a mwyaf proffidiol yng Nghwm Rhondda gyda’i wythïen gyfoethog o lô rhydd. Ym 1910 fe ddigwyddodd rhywbeth sydd wedi gwarantu lle’r Powerhouse yn y llyfrau hanes – dyma safle derfysgoedd Tonypandy.

Mae holl olion eraill Pwll Glo Morgannwg wedi mynd, ond fe erys y Powerhouse sy’n gorfrestredig Raddfa II. Wedi ei adeiladu ym 1905, mae’r arddull bensaernïol yn atgoffaol o Gapel Cymreig, ac mae uchder y nenfwd y tu mewn fel eglwys gadeiriol gyda’r craen cyplysog-fŵaog symudol, yn dwyn yr enw ‘J Booth & Bros Ltd, Engineers Rodney nr Leeds’ dal yn gyfan. Fe erys heddiw, nid yn unig fel atgof grymus o’r diwydiant glofaol, sydd iddo nifer o strwythurau eraill yn ne Cymru, ond o awrdudod democrataidd a gallu pobl i cydweitho gyda’i gilydd.

Sefydlwyd Ymddiridolaeth Adeilad Powerhouse y Rhondda yn 2006 i adfer yr adeilad a’i adnewyddu ar gyfer y 21ain ganrif ar gyfer lles yr holl gymuned.